Personal Pronouns & Basic Word OrderZaimki osobowe i podstawowy szyk zdania
Two things underpin almost every German sentence you’ll ever build: knowing who you’re talking about (the pronouns), and knowing where the verb goes (word order). Both are simpler than they first look.
The personal pronouns
| Pronoun | Meaning |
|---|---|
| ich | I |
| du | you (informal, singular) |
| er / sie / es | he / she / it |
| wir | we |
| ihr | you (informal, plural) |
| sie | they |
| Sie | you (formal — always capitalized) |
Two things to notice early:
- German has two words for “you”: du for people you know well (or children, or informally among peers), and Sie for everyone else — strangers, officials, most workplace contexts. When in doubt, use Sie.
- sie does triple duty: lowercase sie means “she” or “they” depending on context (and the verb form), while capitalized Sie is always the formal “you” — capitalization is the only thing that distinguishes it in writing.
The verb is always in position two
This is the single most important word-order rule in German. In a normal statement, the conjugated verb sits in the second position — no matter what occupies the first position.
Ich gehe heute einkaufen. (subject first, verb second)
Heute gehe ich einkaufen. (time expression first, verb still second!)Notice what happened: when Heute moved to the front, the subject ich didn’t disappear — it just slid to third position, after the verb. German never lets the verb be pushed out of second place in a normal statement, however you rearrange the rest of the sentence.
Questions: the verb moves
Yes/no questions put the verb first, with no question word:
Sprichst du Deutsch? (Do you speak German?)W-questions (question words: wer who, was what, wo where, wohin where to, woher where from, wann when, warum why, wie how) put the question word first and the verb second — same position-two rule as a normal statement, just with a question word instead of a subject:
Wo wohnst du? (Where do you live?)
Was ist das? (What is that?)Dwie rzeczy leżą u podstaw niemal każdego zdania, które kiedykolwiek zbudujesz po niemiecku: wiedza, o kim mówisz (zaimki), i wiedza, gdzie idzie czasownik (szyk zdania). Obie są prostsze, niż wygląda to na pierwszy rzut oka.
Zaimki osobowe
| Zaimek | Znaczenie |
|---|---|
| ich | ja |
| du | ty (nieformalnie) |
| er / sie / es | on / ona / ono |
| wir | my |
| ihr | wy (nieformalnie) |
| sie | oni/one |
| Sie | Pan/Pani/Państwo (forma grzecznościowa — zawsze wielką literą) |
Dwie rzeczy warto zauważyć od razu:
- Niemiecki ma dwa słowa na “ty/Pan/Pani”: du dla ludzi, których dobrze znasz (albo dzieci, albo nieformalnie wśród rówieśników), i Sie dla wszystkich pozostałych — nieznajomych, urzędników, większości kontekstów zawodowych. W razie wątpliwości używaj Sie.
- sie pełni potrójną rolę: małą literą sie znaczy “ona” albo “oni” w zależności od kontekstu (i formy czasownika), podczas gdy wielką literą Sie zawsze oznacza formalne “Pan/Pani” — wielka litera to jedyna różnica w piśmie.
Czasownik zawsze stoi na drugiej pozycji
To najważniejsza pojedyncza reguła szyku zdania w niemieckim. W zwykłym zdaniu oznajmującym odmieniony czasownik zajmuje drugą pozycję — niezależnie od tego, co zajmuje pozycję pierwszą.
Ich gehe heute einkaufen. (najpierw podmiot, czasownik na drugim miejscu)
Heute gehe ich einkaufen. (najpierw określenie czasu, czasownik nadal na drugim miejscu!)Zauważ, co się stało: kiedy Heute przesunęło się na początek, podmiot ich nie zniknął — po prostu przesunął się na trzecią pozycję, po czasowniku. Niemiecki nigdy nie pozwala wypchnąć czasownika z drugiego miejsca w zwykłym zdaniu oznajmującym, bez względu na to, jak przestawisz resztę zdania.
Pytania: czasownik się przesuwa
Pytania rozstrzygające (tak/nie) stawiają czasownik na pierwszym miejscu, bez żadnego słowa pytającego:
Sprichst du Deutsch? (Czy mówisz po niemiecku?)Pytania z W (słowa pytające: wer kto, was co, wo gdzie, wohin dokąd, woher skąd, wann kiedy, warum dlaczego, wie jak) stawiają słowo pytające na pierwszym miejscu, a czasownik na drugim — ta sama reguła drugiej pozycji co w zwykłym zdaniu, tylko zamiast podmiotu jest słowo pytające:
Wo wohnst du? (Gdzie mieszkasz?)
Was ist das? (Co to jest?)1. Fill in the blanks1. Uzupełnij luki
Fill in the correct word for each blank.
Uzupełnij poprawne słowo w każdej luce.
0 / 15 answeredodpowiedzi
- 1. heisse Anna.(I)
- 2.Wie heisst ?(you (informal))
- 3. wohnt in Berlin.(he)
- 4. ist meine Schwester.(she)
- 5. spielt gern Fussball.(it (referring to das Kind))
- 6. kommen aus Deutschland.(we)
- 7. seid meine Freunde.(you all (informal plural))
- 8. wohnen in München.(they)
- 9.Entschuldigung, wie heissen ?(you (formal))
- 10.Ich heisse Anna. Und ?(you (informal))
- 11.Heute ich einkaufen.(gehen (time-first, verb stays in position two))
- 12.Morgen wir ins Kino.(gehen (time-first))
- 13. du Deutsch?(sprechen (yes/no question, verb first))
- 14. wohnst du?(wo (W-question))
- 15. heisst du?(wie (W-question))
2. Multiple choice2. Wybór wielokrotny
Choose the correct form to complete each sentence.
Wybierz poprawną formę, aby uzupełnić każde zdanie.
0 / 12 answeredodpowiedzi
1.___ bin müde.(I)
2.___ bist mein Freund.(you (informal))
3.___ ist Lehrer.(he)
4.___ sind sehr nett.(they)
5.___ kommt aus Spanien.(she)
6.Heute ___ es sehr kalt.(sein (time-first inversion))
7.Morgen ___ ich nach Berlin.(fahren (time-first))
8.___ du müde?(sein (yes/no question))
9.___ wohnst du?(wo)
10.___ ist das?(was)
11.___ kommst du?(woher)
12.In Deutschland ___ man Deutsch.(sprechen (place-first inversion))
3. Build the sentence3. Zbuduj zdanie
Click the words in the right order to build a correct German sentence.
Kliknij słowa we właściwej kolejności, aby zbudować poprawne niemieckie zdanie.
0 / 10 answeredodpowiedzi
1.I am tired.
2.Today I am going shopping.
3.Tomorrow we are going to the cinema.
4.Do you speak German?
5.Where do you live?
6.What is that?
7.Are you tired?
8.In Germany, people speak German.
9.We come from Germany.
10.Excuse me, what is your name? (formal)
4. Translate into German4. Przetłumacz na niemiecki
Write your own translation, then reveal a model answer and grade yourself honestly — German often allows more than one correct word order.
Napisz własne tłumaczenie, następnie odsłoń przykładową odpowiedź i szczerze oceń siebie — niemiecki często dopuszcza więcej niż jeden poprawny szyk zdania.
0 / 12 self-checkedsprawdzonych
1.I am tired.
2.You are my friend. (informal)
3.He is a teacher.
4.They are very nice.
5.She comes from Spain.
6.Today it is very cold.
7.Tomorrow I am going to Berlin.
8.Are you tired?
9.Where do you live?
10.What is that?
11.Where are you from?
12.In Germany, people speak German.