Philosophie und abstraktes Denken — Philosophy & Abstract ThoughtFilozofia i myślenie abstrakcyjne

VocabularySłownictwo

German	EnglishPolski
die Philosophie Sie hat Philosophie und Literatur studiert. She studied philosophy and literature.Studiowała filozofię i literaturę. Die Philosophie stellt oft mehr Fragen, als sie beantwortet. Philosophy often raises more questions than it answers.Filozofia często zadaje więcej pytań, niż na nie odpowiada. Diese Frage beschäftigt die Philosophie schon seit Jahrtausenden. This question has occupied philosophy for millennia.To pytanie zajmuje filozofię już od tysiącleci.	philosophyfilozofia
der Philosoph / die Philosophen Dieser Philosoph prägte das Denken einer ganzen Epoche. This philosopher shaped the thinking of an entire era.Ten filozof ukształtował myślenie całej epoki. Viele berühmte Philosophen stammen aus dem antiken Griechenland. Many famous philosophers come from ancient Greece.Wielu sławnych filozofów pochodzi ze starożytnej Grecji. Der Philosoph stellte immer wieder die Frage nach dem Sinn des Lebens. The philosopher repeatedly asked about the meaning of life.Filozof wielokrotnie stawiał pytanie o sens życia.	philosopherfilozof
die Erkenntnistheorie Die Erkenntnistheorie untersucht, wie wir überhaupt Wissen erlangen. Epistemology examines how we acquire knowledge at all.Teoria poznania bada, w jaki sposób w ogóle zdobywamy wiedzę. Erkenntnistheorie ist ein zentrales Teilgebiet der Philosophie. Epistemology is a central branch of philosophy.Teoria poznania jest centralną dziedziną filozofii. In der Erkenntnistheorie geht es um die Grenzen menschlichen Wissens. Epistemology deals with the limits of human knowledge.Teoria poznania zajmuje się granicami ludzkiej wiedzy.	epistemologyteoria poznania
die Ethik Die Ethik beschäftigt sich mit Fragen von Gut und Böse. Ethics deals with questions of good and evil.Etyka zajmuje się pytaniami o dobro i zło. In der medizinischen Ethik gibt es viele schwierige Fragen. There are many difficult questions in medical ethics.W etyce medycznej jest wiele trudnych pytań. Ihre Arbeit befasst sich vor allem mit angewandter Ethik. Her work deals mainly with applied ethics.Jej praca dotyczy przede wszystkim etyki stosowanej.	ethicsetyka
die Moral Seine Entscheidung wirft eine wichtige Frage der Moral auf. His decision raises an important question of morality.Jego decyzja rodzi ważne pytanie natury moralnej. Moral und Gesetz stimmen nicht immer überein. Morality and law do not always coincide.Moralność i prawo nie zawsze się pokrywają. Über Moral lässt sich trefflich streiten. Morality is a topic one can argue about endlessly.O moralności można się świetnie spierać.	moralitymoralność
moralisch Das ist eine wirklich schwierige moralische Frage. That is a really difficult moral question.To naprawdę trudne pytanie moralne. Er handelte aus tiefer moralischer Überzeugung. He acted out of deep moral conviction.Działał z głębokiego moralnego przekonania. Moralische Urteile sind oft alles andere als eindeutig. Moral judgments are often anything but clear-cut.Sądy moralne są często wszystkim, tylko nie jednoznaczne.	moralmoralny
die Existenz / die Existenzen Die Frage nach der eigenen Existenz beschäftigt viele Menschen. The question of one's own existence occupies many people.Pytanie o własne istnienie zajmuje wielu ludzi. Der Philosoph zweifelte sogar an der Existenz einer objektiven Wahrheit. The philosopher even doubted the existence of an objective truth.Filozof wątpił nawet w istnienie obiektywnej prawdy. Ihre blosse Existenz stellte alte Annahmen völlig infrage. Her mere existence completely called old assumptions into question.Samo jej istnienie całkowicie podważało stare założenia.	existenceistnienie
das Bewusstsein Was genau ist eigentlich menschliches Bewusstsein? What exactly is human consciousness anyway?Czym właściwie jest ludzka świadomość? Das Bewusstsein bleibt eines der grössten Rätsel der Wissenschaft. Consciousness remains one of the greatest mysteries of science.Świadomość pozostaje jedną z największych zagadek nauki. Nach dem Unfall verlor er kurzzeitig das Bewusstsein. He briefly lost consciousness after the accident.Po wypadku na chwilę stracił przytomność.	consciousnessświadomość
die Wahrnehmung / die Wahrnehmungen Unsere Wahrnehmung der Welt ist immer subjektiv gefärbt. Our perception of the world is always subjectively colored.Nasza percepcja świata jest zawsze subiektywnie zabarwiona. Die Wahrnehmung von Zeit verändert sich mit zunehmendem Alter. The perception of time changes with increasing age.Percepcja czasu zmienia się wraz z wiekiem. Zwei Menschen können dieselbe Situation völlig unterschiedlich wahrnehmen. Two people can perceive the same situation completely differently.Dwie osoby mogą postrzegać tę samą sytuację zupełnie inaczej.	perceptionpercepcja
die Vernunft Am Ende siegte die Vernunft über die Emotionen. In the end, reason triumphed over emotions.Ostatecznie rozum zwyciężył nad emocjami. Der Philosoph appellierte eindringlich an die Vernunft der Zuhörer. The philosopher urgently appealed to the listeners' reason.Filozof gorąco apelował do rozumu słuchaczy. Vernunft allein löst leider nicht jedes menschliche Problem. Reason alone unfortunately does not solve every human problem.Sam rozum niestety nie rozwiązuje każdego ludzkiego problemu.	reasonrozum
rational Wir sollten diese Entscheidung möglichst rational treffen. We should make this decision as rationally as possible.Powinniśmy podjąć tę decyzję możliwie racjonalnie. Sein Verhalten war in dieser Situation völlig rational. His behavior was completely rational in this situation.Jego zachowanie było w tej sytuacji całkowicie racjonalne. Nicht jede menschliche Entscheidung ist rein rational begründet. Not every human decision is purely rationally motivated.Nie każda ludzka decyzja jest uzasadniona czysto racjonalnie.	rationalracjonalny
irrational Manche Ängste sind, objektiv betrachtet, völlig irrational. Some fears are, objectively speaking, completely irrational.Niektóre lęki są, obiektywnie rzecz biorąc, całkowicie irracjonalne. Ihr Verhalten wirkte in diesem Moment ziemlich irrational. Her behavior seemed quite irrational at that moment.Jej zachowanie w tym momencie wydawało się dość irracjonalne. Menschen handeln oft irrational, auch wenn sie es nicht zugeben. People often act irrationally, even if they don't admit it.Ludzie często działają irracjonalnie, nawet jeśli się do tego nie przyznają.	irrationalirracjonalny
der Zweifel / die Zweifel Ihn beschlichen plötzlich ernsthafte Zweifel. Serious doubts suddenly crept up on him.Nagle ogarnęły go poważne wątpliwości. Ohne jeden Zweifel war das eine kluge Entscheidung. Without any doubt, that was a wise decision.Bez żadnych wątpliwości była to mądra decyzja. Der Zweifel gehört zur Philosophie wie die Frage selbst. Doubt belongs to philosophy as much as the question itself.Wątpliwość należy do filozofii tak samo jak samo pytanie.	doubtwątpliwość
zweifeln Er begann langsam, an seiner eigenen Theorie zu zweifeln. He slowly began to doubt his own theory.Zaczął powoli wątpić we własną teorię. Ich zweifle stark daran, dass das tatsächlich funktioniert. I strongly doubt that this actually works.Mocno wątpię, że to rzeczywiście zadziała. Sie zweifelte nie an ihren eigenen Überzeugungen. She never doubted her own convictions.Nigdy nie wątpiła we własne przekonania.	to doubtwątpić
die Wahrheit / die Wahrheiten Die Suche nach der Wahrheit treibt die Philosophie seit jeher an. The search for truth has always driven philosophy.Poszukiwanie prawdy od zawsze napędza filozofię. Manchmal ist die Wahrheit schwerer zu ertragen als eine Lüge. Sometimes the truth is harder to bear than a lie.Czasem prawdę trudniej znieść niż kłamstwo. Gibt es überhaupt eine einzige, absolute Wahrheit? Is there even a single, absolute truth at all?Czy w ogóle istnieje jedna, absolutna prawda?	truthprawda
die Erkenntnis / die Erkenntnisse Diese Erkenntnis veränderte sein ganzes Weltbild. This realization changed his entire worldview.To poznanie zmieniło cały jego światopogląd. Neue wissenschaftliche Erkenntnisse stellen alte Theorien oft infrage. New scientific insights often call old theories into question.Nowe odkrycia naukowe często podważają stare teorie. Zu dieser Erkenntnis kam sie erst nach langem Nachdenken. She only reached this realization after much reflection.Do tego wglądu doszła dopiero po długim namyśle.	insight / realizationpoznanie, wgląd
der Sinn des Lebens Viele Philosophen suchten nach dem Sinn des Lebens. Many philosophers searched for the meaning of life.Wielu filozofów szukało sensu życia. Über den Sinn des Lebens lässt sich endlos diskutieren. One can discuss the meaning of life endlessly.O sensie życia można dyskutować bez końca. Für sie liegt der Sinn des Lebens vor allem in Beziehungen. For her, the meaning of life lies mainly in relationships.Dla niej sens życia tkwi przede wszystkim w relacjach.	meaning of lifesens życia
das Paradoxon / die Paradoxe Dieses berühmte Paradoxon beschäftigt Philosophen bis heute. This famous paradox still occupies philosophers today.Ten słynny paradoks zajmuje filozofów do dziś. Das Paradoxon lässt sich nur schwer logisch auflösen. The paradox is difficult to resolve logically.Ten paradoks trudno jest logicznie rozwiązać. Sein Verhalten in dieser Sache war ein echtes Paradoxon. His behavior in this matter was a real paradox.Jego zachowanie w tej sprawie było prawdziwym paradoksem.	paradoxparadoks
der Widerspruch / die Widersprüche In seiner Argumentation steckt ein ziemlich klarer Widerspruch. There is a fairly clear contradiction in his argument.W jego argumentacji tkwi dość wyraźna sprzeczność. Sie wies sofort auf den Widerspruch in seiner Aussage hin. She immediately pointed out the contradiction in his statement.Od razu wskazała na sprzeczność w jego wypowiedzi. Dieser Widerspruch lässt sich nicht so einfach auflösen. This contradiction cannot be resolved so easily.Tej sprzeczności nie da się tak łatwo rozwiązać.	contradictionsprzeczność
widersprüchlich Seine Aussagen waren teilweise ziemlich widersprüchlich. His statements were partly quite contradictory.Jego wypowiedzi były częściowo dość sprzeczne. Die Zeugenaussagen wirkten auffallend widersprüchlich. The witness statements seemed strikingly contradictory.Zeznania świadków wydawały się rażąco sprzeczne. Menschliches Verhalten ist manchmal zutiefst widersprüchlich. Human behavior is sometimes deeply contradictory.Ludzkie zachowanie bywa głęboko sprzeczne.	contradictorysprzeczny
abstrakt Dieses Konzept ist mir ehrlich gesagt noch etwas zu abstrakt. To be honest, this concept is still a bit too abstract for me.Szczerze mówiąc, to pojęcie jest dla mnie wciąż trochę zbyt abstrakcyjne. Philosophische Fragen sind oft sehr abstrakt formuliert. Philosophical questions are often formulated very abstractly.Pytania filozoficzne są często sformułowane bardzo abstrakcyjnie. Sie erklärte das abstrakte Thema anhand eines einfachen Beispiels. She explained the abstract topic using a simple example.Wyjaśniła abstrakcyjny temat na prostym przykładzie.	abstractabstrakcyjny
die Abstraktion / die Abstraktionen Diese Theorie erfordert ein hohes Mass an Abstraktion. This theory requires a high degree of abstraction.Ta teoria wymaga wysokiego stopnia abstrakcji. Abstraktion hilft dabei, komplexe Zusammenhänge zu vereinfachen. Abstraction helps simplify complex relationships.Abstrakcja pomaga upraszczać złożone zależności. Manchen Studierenden fällt diese Abstraktion anfangs sehr schwer. Some students find this abstraction very difficult at first.Niektórym studentom ta abstrakcja sprawia początkowo dużą trudność.	abstractionabstrakcja
der Begriff / die Begriffe Der Begriff 'Freiheit' lässt sich nicht leicht eindeutig definieren. The concept of 'freedom' is not easy to define clearly.Pojęcie 'wolności' niełatwo jednoznacznie zdefiniować. Dieser philosophische Begriff wird im Alltag oft missverstanden. This philosophical term is often misunderstood in everyday life.To filozoficzne pojęcie jest często błędnie rozumiane na co dzień. Sie erklärte den Begriff anhand eines konkreten Beispiels. She explained the concept using a concrete example.Wyjaśniła to pojęcie na konkretnym przykładzie.	concept / termpojęcie
hinterfragen Ein guter Philosoph hinterfragt auch seine eigenen Überzeugungen. A good philosopher also questions his own convictions.Dobry filozof kwestionuje też własne przekonania. Man sollte gesellschaftliche Normen ruhig einmal kritisch hinterfragen. One should critically question societal norms sometimes.Warto od czasu do czasu krytycznie kwestionować normy społeczne. Sie hinterfragte kritisch jede einzelne seiner Aussagen. She critically questioned every single one of his statements.Krytycznie kwestionowała każdą jego pojedynczą wypowiedź.	to question / scrutinizekwestionować
die Weltanschauung / die Weltanschauungen Seine Weltanschauung hat sich im Laufe der Jahre stark verändert. His worldview has changed a lot over the years.Jego światopogląd bardzo się zmienił na przestrzeni lat. Jede Kultur bringt ihre eigene Weltanschauung hervor. Every culture produces its own worldview.Każda kultura wytwarza swój własny światopogląd. Ihre Weltanschauung basiert vor allem auf wissenschaftlichem Denken. Her worldview is based mainly on scientific thinking.Jej światopogląd opiera się przede wszystkim na myśleniu naukowym.	worldviewświatopogląd
das Dilemma / die Dilemmata Sie steckte plötzlich in einem echten moralischen Dilemma. She suddenly found herself in a real moral dilemma.Nagle znalazła się w prawdziwym moralnym dylemacie. Dieses Dilemma lässt sich nicht einfach so lösen. This dilemma cannot simply be solved just like that.Tego dylematu nie da się tak po prostu rozwiązać. Vor diesem klassischen Dilemma stand schon mancher Philosoph. Many a philosopher has faced this classic dilemma.Przed tym klasycznym dylematem stał już niejeden filozof.	dilemmadylemat
die Kausalität Die Kausalität zwischen beiden Ereignissen ist nicht eindeutig belegt. The causality between the two events is not clearly proven.Przyczynowość między tymi dwoma zdarzeniami nie jest jednoznacznie dowiedziona. Philosophen diskutieren seit Langem über das Wesen der Kausalität. Philosophers have long debated the nature of causality.Filozofowie od dawna dyskutują o naturze przyczynowości. Korrelation bedeutet ja bekanntlich nicht automatisch Kausalität. As is well known, correlation does not automatically mean causality.Jak wiadomo, korelacja nie oznacza automatycznie przyczynowości.	causalityprzyczynowość
der freie Wille Die Frage nach dem freien Willen beschäftigt die Philosophie seit der Antike. The question of free will has occupied philosophy since antiquity.Pytanie o wolną wolę zajmuje filozofię od starożytności. Haben wir wirklich einen freien Willen, oder ist alles vorbestimmt? Do we really have free will, or is everything predetermined?Czy naprawdę mamy wolną wolę, czy wszystko jest z góry ustalone? Der freie Wille ist eines der grossen ungelösten Rätsel der Philosophie. Free will is one of the great unsolved mysteries of philosophy.Wolna wola to jedna z wielkich nierozwiązanych zagadek filozofii.	free willwolna wola
die Subjektivität Die Subjektivität unserer Wahrnehmung lässt sich nicht völlig ausschalten. The subjectivity of our perception cannot be completely eliminated.Subiektywności naszej percepcji nie da się całkowicie wyeliminować. Wissenschaftler versuchen, Subjektivität so weit wie möglich zu vermeiden. Scientists try to avoid subjectivity as much as possible.Naukowcy starają się unikać subiektywności w jak największym stopniu. Ihre Meinung war stark von persönlicher Subjektivität geprägt. Her opinion was strongly shaped by personal subjectivity.Jej opinia była silnie naznaczona osobistą subiektywnością.	subjectivitysubiektywność
objektiv Ist eine völlig objektive Sichtweise überhaupt möglich? Is a completely objective viewpoint even possible?Czy w ogóle możliwy jest całkowicie obiektywny punkt widzenia? Er versuchte, das Problem möglichst objektiv zu betrachten. He tried to look at the problem as objectively as possible.Starał się patrzeć na problem możliwie obiektywnie. Objektive Kriterien helfen bei einer fairen Bewertung. Objective criteria help ensure a fair assessment.Obiektywne kryteria pomagają w sprawiedliwej ocenie.	objectiveobiektywny